Վրեժ-Արմէն     2010-07-02

Վերջերս Դիմատետրի (Facebook) ճամբով Եվա Սարգսեան կոչ մը ըրաւ: Ո՞վ է ևա, և ի՞նչ կոչ էր ըրածը: Նա ճարտարապետ է և հրապարակագիր: Կը վարէ Armenian Times (www.prm.am) հայերէն կայքէջի ճարտարապետական բաժնի խմբագրի պաշտօնը, միևնոյն ժամանակ կը զբաղի ճարտարապետութեան տեսութեամբ: Ներկայիս կը պատրաստէ աշխատանք մը հայկական եկեղեցական ճարտարապետութեան վերաբերեալ, որ պիտի ներկայացնէ Մալմոյի համալսարանին (Շուէտ)` իր բարձրագոյն ուսման դասընթացքներու ծիրին մէջ:Այդ աշխատանքին համար, ան երկու հարցում դրած է իր կոչին մէջ, խնդրելով որ իր սիրելի մօտիկ և հեռաւոր ընկերները պատասխանեն անոնց:

Մովսէս Տէր Գէորգեան

Հայկական ժամանակակից ճարտարապետութեան ձեւապաշտ դրսեւորումը (formalisme) համատարած է Սփիւռքի մէջ՝ յատկապէս եկեղեցաշինութեան բնագաւառէն ներս. Հայկական ոճի եւ պատմական յուշարձաններու ընդօրինակութիւնը, ամէն գնով ինքնութեան կառչելու արմատախիլ ազգի մը միակ ու լաւագոյն ճարն էր. դարեր առաջ ստեղծուած, բոլորովին ուրիշ պայմաններու մէջ զարգացած եւ տարբեր պահանջներու գոհացում տուած մշակոյթը կու գար պարզապէս հաստատուիլ նորաստեղծ գաղթօճախներու մէջ: Հայաստանի պարագային, ա՛յլ պատճառներով, ձեւապաշտ ճարտարապետութիւնը նոյնպէս անխուսափելի օրէնք եւ իրականութիւն է: Այս իրողութեան անդրադարձած է նաեւ Վրէժ-Արմէն, «Եթէ հայկական ոճ կ'ուզենք» յօդուածին մէջ

Կլոր սեղան 1

13-05-2009

Հայաստանը փոքր երկիր է: Մենք քիչ բան ունենք, ինչով ճշգրիտ թվերի ու փաստերի սիրահարները մեր երկիրը կդասեին աշխարհում ամենաերևելիների, մեծերի ու հզորների առաջին շարքում: Մատենադարանը, այդ քչից մեկն է, երևի թե` ամենակարևորը: Մատենադարանը (հին ձեռագրերը) մեզ համար առաջին հերթին ժառանգություն է: Հետո` Մատենադարանը (կառույցը) Երևանի` մեզ սովոր միջավայրը ներկայացնող կարևոր հանգույց է:

Նույնիսկ ամենաանզեն աչքով կարելի է տեսնել, թե ինչ հսկայական ձևափոխություն է ապրել ճարտարապետությունը վերջին 50-100 տարների ընթացքում: ճարտարապետությունը իր ստեղծման օրից սկսած ունեցել է մեկ հիմնական՝ սյունահեծանային համակարգի վրա հիմնված կառուցվածք և դրանից բխող մի շարք ոչ շատ հեռու գնացող տրանսֆորմացիաներ:

Ի՞նչն էր այս շեշտակի փոփոխությունների պատճառը :

21-21րդ դարերը ոչ միայն բերեցին բացարձակապես նոր ճարտարապետական կառուցվածքներ, ինչն ի վերջո ընդամենը տեխնոլոգիաների զարգացման արդյունք է, և հիմնովին չի պատասխանում այդ «ի՞նչու» հարցին:

Հարցազրույց հեղինակի՝ ճարտարապետ Նարեկ Սարգսյանի հետ

-Ի՞նչպես առաջացավ Ազնավուրի թանգարան ունենալու միտքը

Հուլիսի 21-ին ճարտարապետների միությունում բացվեց ֆրանսիացի արվեստաբան և լուսանկարիչ Ռեժիս Լաբուրդեի  (Regis Labourdette) ֆոտոցուցահանդեսը: Ցուցահանդեսի թեման հայկական գլխատներն էին, որը հայկական ավանդական բնակելի ճարտարապետության մասին խոսող թերևս միակ պահպանված կառուցվածքն է:Այս ցուցահանդեսը հայտնություն էր մասնագետների և ոչ մասնագետների համար: Ու՞մ մտքով կանցներ, որ ինչ-որ մի հեռավոր գյուղում կամ ավանում դեռ պահպանվել են նախաքրիստոնեական ավանդույթները կրող տան տիպերը, և որ նույնիսկ կան դրանց շատ հետաքրքիր և ժամանակակից տրանսֆորմացիաներ ու տիպեր: